Jinsi ya kufungua mita ya umeme

Jinsi ya kufungua mita ya umeme, Jinsi ya Kupata Mita Mpya ya Umeme TANESCO

Nishati ya umeme ni kichocheo kikuu cha maendeleo ya kiuchumi na kijamii. Kuanzia kuendesha biashara ndogo hadi kurahisisha maisha ya kila siku majumbani, upatikanaji wa umeme wa uhakika ni hitaji la msingi. Nchini Tanzania, Shirika la Umeme (TANESCO), kwa kushirikiana na Wakala wa Nishati Vijijini (REA), ndilo lenye jukumu la kusambaza nishati hii muhimu.

Watu wengi hutumia maneno “kufungua mita ya umeme” wakimaanisha mchakato mzima wa kuomba na kupata unganisho jipya la umeme. Lakini je, ni hatua gani hasa zinazohusika? Ni nyaraka gani unahitaji, na gharama zake ni zipi?

Makala haya yanakupa mwongozo wa kina, hatua kwa hatua, kuhusu jinsi ya kufungua, yaani kuomba na kuunganishiwa mita mpya ya umeme, ili kuondoa sintofahamu na kurahisisha safari yako ya kupata nishati.

Kuelewa Mchakato Zaidi ya Kufunga Mita

Kabla ya yote, ni muhimu kuelewa kuwa kupata mita mpya ni hatua ya mwisho katika mchakato unaohusisha pande mbili: mteja na TANESCO. Mchakato huu umeundwa ili kuhakikisha usalama wa mtumiaji na ufanisi wa mfumo mzima wa umeme.

Kwa muhtasari, hatua kuu ni:

1. Uandaaji wa Mfumo wa Ndani (Wiring): Mteja anawajibika kuandaa mfumo wa umeme ndani ya nyumba yake.
2. Maombi Rasmi: Kuwasilisha maombi kwenye ofisi ya TANESCO.
3. Uchunguzi wa Eneo (Survey): Wataalamu wa TANESCO hufika kwenye eneo la mteja.
4. Malipo ya Gharama: Mteja hufanya malipo kulingana na makadirio.
5. Ukaguzi na Ufungaji wa Mita: TANESCO hukagua mfumo wa ndani na kisha kufunga mita.

Mahitaji Muhimu Kabla ya Kuanza Maombi

Kabla hata ya kufika kwenye ofisi ya TANESCO, hakikisha umeandaa vitu vifuatavyo ili kurahisisha mchakato:

1. Mfumo wa Umeme Uliokamilika (Internal Wiring): Hili ni sharti la kwanza na la lazima. Ni lazima utafute fundi umeme anayetambulika na Mamlaka ya Udhibiti wa Huduma za Nishati na Maji (EWURA) ili akufungie mfumo kamili na salama wa umeme ndani ya nyumba yako.
2. Cheti cha Mkaguzi wa Umeme (Wiring Certificate): Baada ya kukamilisha wiring, fundi huyo atakupatia cheti kinachothibitisha kuwa mfumo wa umeme ndani ya jengo lako ni salama na umefungwa kwa viwango vinavyotakiwa. Cheti hiki ni lazima kiambatanishwe kwenye fomu ya maombi.
3. Kitambulisho cha Taifa (NIDA): Utahitaji nakala ya kitambulisho chako cha NIDA.
4. Uthibitisho wa Umiliki wa Eneo: Hii inaweza kuwa nakala ya Hati Miliki, Mkataba wa Mauziano, au Barua ya Utambulisho kutoka Serikali ya Mtaa inayothibitisha kuwa wewe ndiye mmiliki au mkaazi halali wa eneo hilo.

Jinsi ya Kuomba na Kufungiwa Mita

Ukiwa na nyaraka zote hapo juu, sasa uko tayari kuanza mchakato rasmi.

1. Fika Kwenye Ofisi ya TANESCO Tembelea ofisi ya TANESCO iliyo karibu na eneo lako. Nenda kwenye dawati la huduma kwa wateja na ueleze hitaji lako la kuunganishiwa umeme mpya.
2. Jaza Fomu ya Maombi Utapewa fomu maalum ya maombi (New Connection Application Form). Jaza fomu hiyo kwa usahihi na uiambatanishe na nyaraka zote tulizozitaja hapo juu (Nakala ya NIDA, Cheti cha Wiring, na uthibitisho wa makazi).
3. Uchunguzi wa Kitaalamu (Site Survey) Baada ya kuwasilisha maombi, TANESCO watapanga siku ya kutembelea eneo lako. Wataalamu wao watafanya uchunguzi ili kubaini mahitaji ya kiufundi kwa ajili ya kukuunganishia umeme, kama vile umbali kutoka kwenye nguzo ya umeme iliyo karibu na vifaa vinavyohitajika.
4. Kupokea na Kulipia Gharama (Quotation & Payment) Kulingana na matokeo ya uchunguzi, utatengenezewa makadirio ya gharama (quotation). Utapewa Namba ya Malipo (Control Number) ambayo utaitumia kufanya malipo kupitia benki au mitandao ya simu za mkononi.

Ufafanuzi wa Gharama:

• Miradi ya REA: Kwa maeneo yaliyo chini ya Wakala wa Nishati Vijijini (REA), gharama za unganisho la awali ni nafuu sana, zikiwa ni Shilingi 27,000 tu. Hii ni sehemu ya ruzuku ya serikali.
• Maeneo ya Mjini (Nje ya REA): Kwa maeneo ambayo hayako chini ya REA, gharama zinaweza kuwa kubwa zaidi kulingana na mahitaji. Gharama ya chini ya unganisho la njia moja (single phase) huanzia takriban Shilingi 320,960.
• Gharama za Ziada: Ikiwa eneo lako liko mbali sana na miundombinu ya umeme, unaweza kuhitajika kulipia gharama za ziada kama vile nguzo.

Hatua ya 5: Ukaguzi na Ufungaji wa Mita Baada ya wewe kulipa, timu ya TANESCO itakuja tena kwenye eneo lako. Kwanza, watakagua kama mfumo wako wa ndani (wiring) una viwango vya usalama. Ukiridhika, watafunga mita yako ya LUKU na kuiwasha. Kuanzia hapo, utakuwa tayari kuanza kununua umeme na kuutumia.

Swali la Ziada: Je, Mita Ikishafungwa na Kisha Ikajifunga Yenyewe?

Wakati mwingine, mita inaweza “kujifunga” au kuonyesha neno “TAMPER” kutokana na hitilafu za kiufundi au kuguswaguswa isivyo sahihi. Ikitokea hivi, usisumbue fundi yeyote wa mtaani. Njia pekee salama ni kuripoti tatizo hilo mara moja kwenye ofisi ya TANESCO. Watatuma wataalamu wao kuja kuirekebisha. Kujaribu kuifungua mwenyewe ni hatari na ni kosa kisheria.

Mchakato wa “kufungua” au kupata mita mpya ya umeme nchini Tanzania umefanywa kuwa wa wazi na unafuatika. Muhimu zaidi ni kuhakikisha unafuata taratibu, hasa kuanza na ufungaji salama wa mfumo wa umeme ndani ya nyumba yako na kutumia mafundi wanaotambulika. Kwa kufanya hivyo, sio tu utapata umeme kwa haraka, bali utahakikisha usalama wa familia yako na mali zako.